woensdag 10 september 2014

WWF-Brazilië en Survival International: Braziliaanse regering doet te weinig om illegale goudwinning aan te pakken

Goudzoekers vooral actief in gebied tussen staat Amapá en Frans Guyana 

Vooral Yanomami slachtoffers illegale goudzoekers

10-09-2014  Obsession Magazine/Paul Kraaijer


Het Amazone regenwoud wordt meer en meer vernietigd door illegale goudzoekers. Maar, ook het leven van inheemse stammen in door de regering van Brazilië beschermd gebied wordt bedreigd. 


Volgens een uitgebrachte verklaring van Marco W. Lentini en Jean Timmers van het WWF-Brazilië, zijn er vooral in het gebied tussen de staat Amapá en Frans Guyana vele grote problemen, aldus Kitco News vandaag, woensdag 10 september 2014, op de website Forbes.com.

De twee stellen dat, ondanks het feit er geen specifiek gedocumenteerde informatie is over het aantal illegale goedzoekers in het gebied, 'er zeker tienduizenden goudzoekers actief zijn in het gehele Amazonegebied'.

'Illegale mijnbouw heeft conflicten inzake landgebruik geïntensiveerd en prikkels gegeven om beschermde gebieden binnen te treden met als gevolg conflicten met inheemse groepen.'

Ook zeggen de medewerkers van het WWF-Brazilië, dat illegale goudwinning belangrijke waterbronnen vervuild 'en het leven van Amazone-gemeenschappen die benedenstrooms wonen heeft verwoest. In diverse plaatsen zorgen de goudwinningsactiviteiten voor blijvende schade aan aquatische diersoorten en waterbronnen'. Brazilië herbergt zo'n 60% van het Amazone regenwoud binnen de landsgrenzen en Colombia en Peru respectievelijk 10% en 13%. De rest is verdeeld tussen Bolivia, Ecuador, Guyana, Suriname en Venezuela.

In het noorden van Brazilië, bij de grens met Venezuela, hebben illegale goudzoekers het beschermde land van de inheemse Yanomami stam bedreigd en deels vernield. Dit is echter niet iets nieuws voor de Yanomami, aangezien het issue ook al opdook eind tachtiger jaren en begin negentiger jaren van de vorige eeuw, toen illegale goudzoekers het land van de Yanomami vernielden en leden van de Yanomami overleden aan malaria, kwikvergiftiging en geweld.

Uiteindelijk werd een internationale campagne opgestart om de stam en haar leefgebied te beschermen, waardoor de overlast door goudzoekers wat afnam. 'Dat heeft toch aanzienlijk geholpen, omdat het op papier betekende dat het land exclusief bestemd was voor de inheemsen en dat was ook opgenomen in de Grondwet en het internationaal recht', zegt Sarah Shenker, een campagneleider van de in Engeland gevestigde non-gouvernementele organisatie gespecialiseerd in inheemse rechten, Survival International.

Maar, illegale goudzoekers zijn actief gebleven in het gebied en de gevolgen van hun activiteiten zijn voelbaar voor de inheemsen.

 'De Yanomami zeggen, dat hun rivieren verontreinigd worden en dat vissen sterven door kwikverontreiniging', aldus Shenker. 'Ze hebben ook een toename van malaria geconstateerd in gebieden waar illegale goudzoekers werken.' 'Het gebeurde trouwens in een gebied niet ver van waar Yanomami leven die nog geen contact met de mens hadden gehad, en zij zijn de meest kwetsbaren onder de Yanomami, omdat zij nog weinig of geen weerstand hebben tegen zieken van buitenaf. Dat zou kunnen leiden tot het volledig uitsterven van de groep zonder dat wij er van horen, omdat het gaat om een afgelegen gebied.'

Het bestrijden van illegale goudwinning in het Amazonegebied is moeilijk, omdat het dichte regenwoud moeilijk te doordringen is om bijvoorbeeld satellietbeelden vast te kunnen leggen. Illegale goudzoekers trachten ook in het geheim te werken door niet alle bos in hun omgeving te kappen, zodat ze kunnen schuilen.

Zowel het WWF als Survival International stellen, dat de Braziliaanse regering te weinig doet om illegale goudwinning in de Amazone te ontmoedigen en uit te bannen. 'De Braziliaanse regering moet een overeenkomst met Frankrijk ratificeren waardoor beide landen illegale goudwinning kunnen aanpakken in een 150 kilometer lange strook aan beide zijden van de grens tussen Frans Guyana en de staat Amapá', aldus het WWF. 'De overeenkomst werd eind 2013 goedgekeurd door het Nationaal Congres, maar is nog steeds niet geratificeerd.'

Voor de Yanomami die leven bij de grens tussen Venezuela en Brazilië, heeft de Braziliaanse regering enkele initiatieven geïmplementeerd om illegale goudwinning te bestrijden, zoals onlangs de 'Operatie Korekore', die 30 dagen duurde, maar er moet meer gedaan worden stelt Shenker. 'De Yanomami moeten druk uitoefenen op de regering om de illegale goudzoekers te verwijderen en zo nu en dan worden er wel grondtroepen naar het gebied gestuurd om goudzoekers te verdrijven', zegt Shenker. 'Maar, het probleem is, dat de goudzoekers niet in hechtenis worden genomen vanwege hun illegale activiteiten. Een enkele keer wordt een boete uitgedeeld, maar die zijn te laag en schrikken de goudzoekers niet af.'

Spanningen zijn de laatste tijd toegenomen, vooral door berichten dat een bekende woordvoerder van de Yanomami, Davi Kopenawa, met de dood wordt bedreigd door illegale goudzoekers.

'Het is duidelijk, dat illegale goudwinning in beschermde gebieden moet worden uitgebannen', aldus het WWF. 'Buiten beschermd gebied kan goud gewonnen worden, maar er moet dan meer geïnvesteerd worden in technologie om vervuiling, zoals door kwik, te verminderen en er moet een minimale standaard geboden worden voor de veiligheid en gezondheid van de goudzoekers.'

Verder vindt Shenker, van Surivival International, dat er meer en grotere operaties vanuit de regering moeten worden uitgevoerd in het hele gebied, ook aan de overzijde van de grens met Venezuela. Ook moet de grens constant in de gaten worden gehouden en er moeten hoge boetes en celstraffen worden uitgedeeld aan hen die de wet overtreden. 'Al deze zaken zijn eigenlijk heel simpel. Ze zouden nu al moeten plaatsvinden.'  

(Red. Obsession Magazine/Kitco News, Alex Létourneau)

Wayana's in Frans-Guyana bedreigd door vele duizenden illegale goudzoekers


Een Wayana-meisje. (Bron foto: 'Dirty Paradise'/Daniel Schweizer)
'Onze wereld staat op het spel' 

'10.000 Inheemsen sterven in stilte'

10-09-2014  Door: Paul Kraaijer/France24


In het hart van de Amazone, in het Franse overzeese departement Frans-Guyana, speel zich een gezondheids- en ecologisch drama af: illegale goudwinning vervuilt rivieren en vergiftigt lokale inheemsen.

Drie auteurs beschuldigen de Franse staat van 'onthechting', zo bericht de Franse nieuwswebsite France24 op 10 september 2014.

'De aarde is onze moeder, het goud is zijn hart. Als men die aanvalt, sterft zij', aldus Aïkumalé Alemin, woordvoerder van de Wayana's. De inheemse bevolking van Nagorno-Maroni, Frans-Guyana, heeft geen medelijden met zichzelf en raakt niet opgewonden. Hij constateert met bescheidenheid en waardigheid, dat meer dan 10.000 illegale goudzoekers het land roven, de rivier vergiftigen met kwik en zijn volk vergiftigen, zonder daarvoor gestraft te worden.

Wayana, 'naam en bloed', Aïku, zoals hij zichzelf noemt, is Frans. Guyana is de grootste regio van Frankrijk. In de late '60'er jaren heeft de republiek de inheemsen aangespoord de Franse nationaliteit aan te nemen. Vandaag de dag, sterven die eerste burgers - 10.000 inheemsen in Frans-Guyana, met inbegrip van 1.000 Wayana's - in stilte.

In 'Les abandonnés de la République', deze week gepubliceerd door Albin Michel, Alexandra Mathieu, Yves Gery en Christophe Gruner, wordt een beeld geschetst naar het gezondheids- en milieudrama onder de inheemse bevolking, wiens malaise wordt weerspiegeld door de golf van  zelfmoorden, zelfs onder kinderen. 'Beste Franse Republiek. De inheemsen wachten op uw bezoek, schrijf ze. Ze wachten op uw beloften.'

Aiku is echter moe van het wachten. Voor de eerste keer in zijn leven maakt hij de reis naar Cayanne. Hij is de stem van hen die, ondersteund door twee organisaties - Solidarité Guyane en Onag ('Organisation des nations autochtones de Guyane'), een klacht hebben ingediend, in april, bij de administratieve rechter in Cayenne en een schadevergoeding eisen vanwege kwikvervuiling en goudwinning. De beslissing van de rechter is uitgesteld.

'De kwestie van kwik in Guyana is een oud verhaal en wij stellen het niet optreden daartegen door de overheid aan de kaak. Ze wist dat ze iets moest doen, maar dat deed ze niet', aldus de advocaat die de zaak behandelt, William Bourdon. 'De kwikvergiftiging wordt vermeld en bewezen. Dit is een probleem voor de volksgezondheid, de staat heeft een verantwoordelijkheid', sprak hij tijdens een persconferentie in Parijs.

Kwik zorgt voor een langzame dood: het veroorzaakt een gestoorde neurologische en lichamelijke ontwikkeling van mensen die het in hun lichaam hebben gekregen. Kinderen zijn de eerste slachtoffers. Goudzoekers gebruiken het om goudstof te spoelen en vervolgen stroomt het kwik beken in waar het wordt opgenomen door vissen, het hoofdvoedsel van de inheemsen. 'We leiden een traditionele manier van leven. We leven door te jagen en te vissen. Bij ons is er geen supermarkt, maar de families kunnen het zich toch niet veroorloven om eten te kopen', zegt Aïkumalé.

Volgens onderzoek van het 'Institut National de Veille Sanitaire' (INVS) te Inserm, vertoont de inheemse gemeenschap concentraties kwik die ruim boven de WHO-grenswaarden (Wereld Gezondheidsorganisatie) uitkomen. 'Als er niets wordt gedaan op de korte termijn, zijn we op weg naar een vorm van genocide', stelt Jean-Pierre Havard, hoofd van 'Solidarité Guyana', die elk jaar de concentraties van kwik bekendmaakt.

In het dorp Antecume Pata, op drie uur varen met een korjaal ten zuiden van Maripasoula (in de buurt van de grens met Suriname) ziet Aïkumalé met eigen ogen de verwoestende gevolgen van kwikvervuiling in het water onder de Wayana's: huidproblemen ooginfecties, artritis, et cetera. Voor al deze nieuwe kwalen onder de Wayana's hebben de gezondheidsautoriteiten geen andere aanbeveling, dan te stoppen met het eten van vis. Niet realistisch voor een volk wiens leven zich rond de rivier afspeelt. 'Alles wat we nodig hebben vinden we en doen we in de rivier, eten.'


Door de stijgende goudprijzen hebben illegale (Braziliaanse) goudzoekers - 'garimpeiros' - zich in de afgelopen 20 jaar verspreid. Volgens schattingen van de Nationale Gendarmerie in 2013, zijn meer dan 10.000 illegale mijnwerkers actief op bijna 500 locaties in Frans-Guyana. In deze goudzoekerskampen, opgebouwd vanuit het niets, ontmoeten zo'n 1.000 goudzoekers uit Suriname en Brazilië elkaar. Ze vestigden zich een paar weken in dit 'Wilde Westen' van de Amazone, waar het goud wordt gebruikt als wisselgeld. Achter hen laten ze een verrotte woestenij achter, ontdaan van bossen: volgens het WWF, is meer dan 12.000 hectare van het Frans-Guyanese Amazonegebied verwoest.

'Ze komen met hun bulldozers, prostituees, ziekten. Ze gooien hun afval weg, dat wordt gegeten door de dieren waarop we jagen en daardoor worden we ziek. Het bos werd het 'groene paradijs' genoemd, maar door de massale toestroom van goudzoekers werd het het 'zwarte paradijs'. Nu is het de 'groene stad'', zegt Aïku.

Garimpeiros hebben een klimaat van onveiligheid gecreëerd in het bos. In 2012 werden twee Franse soldaten gedood. 'Garimpeiros zijn huurlingen. Mannen durven niet te gaan vissen, de vrouwen zijn bang om het dorp te verlaten. Verkrachtingen, zijn die gemeld? 'Nog niet', antwoordt Aïku, 'maar het zal niet lang meer duren.'

Met het oog op de plaag van illegale goudwinning werd actie ondernomen door de gendarmerie. In 2008 werd door Nicolas Sarkozy, de toenmalige president van Frankrijk, de operatie 'Harpie' in het leven geroepen. Er zou hard worden opgetreden tegen illegale goudzoekers. In 2012 namen soldaten en politie iets meer dan acht kilo goud in beslag. Een druppel water op de gloeiende plaat, in vergelijking met de 5 tot 10 ton per jaar door deze illegale activiteiten geproduceerd goud.

In december 2013, tijdens zijn bezoek aan Frans-Guyana, verzekerd Francois Hollande op zijn beurt dat hij 'zou door gaan tegen illegale goudwinning'. Maar het personeel en de middelen bleven hetzelfde. Hoewel het zeker moeilijk is om het Amazonewoud, dat ongeveer 80 000 km2 groot is, bijna 90% van de Frans-Guyana, te controleren. 'Maar, met hun uniformen, zijn de agenten alleen decoratie in de dorpen. Wat kunnen ze doen? Korjalen tellen die passeren op de rivier?', grapt Aïku.

Geconfronteerd met de al 20 jaren durende goudkoorts, hebben de inheemsen de wapens opgenomen om zichzelf recht te doen. Anderen zijn betrokken bij het illegale ​​transport van goud door het bos.  'Jongeren gaan naar de goudvelden en komen gedrogeerd terug. In het leven, is het belangrijk om te evolueren, maar zonder onze roots te vergeten. Ging naar de school voor twee werelden, niet om de mijne te verwijderen', zegt Aïkumalé. 'Want wat op het spel staat is niet alleen het onderhouden van een levensstijl ten koste van alles, maar het voortbestaan ​​van een volk, van een wereld. Onze.'