Scalianeigenaar Peneux: 'Alle scalians, eigenaren en werknemers staan geregistreerd bij Commissie Ordening Goudsector' - Dompig valt door de mand

Verontwaardiging onder scalianeigenaren over beweringen Dompig dat hij hen niet zou kennen

Eigenaren overwegen de Staat voor de rechter te slepen


De eigenaren van de scalians die in het stuwmeer naar goud zochten, overwegen de Staat voor het gerecht te slepen. 'We hebben alle bewijs om aan te tonen dat wij niet illegaal op het stuwmeer bezig waren. Iedereen was op de hoogte, het werd gedoogd', zegt Pieter Peneux namens de eigenaren vandaag, vrijdag 6 november 2015, op Starnieuws. 

Hij haalt een dikke enveloppe uit een brandkast. Daarin zitten de documenten die aantonen dat de scalianoperaties gedoogd werden door de overheid, de lokale bevolking, de Belastingdienst en de Commissie Ordening Goudsector (COG).

De drijvende goudbedrijven zijn al ruim twee maanden aan de ketting bij een post van de COG te Lebi Doti. De eigenaren is een boete opgelegd van miljoenen Srd’s. Zij zijn geenszins van plan om te betalen. 'Dat vertikken wij, omdat op grond van alle bewijzen die we hebben het moeilijk is aan te nemen, dat wij deze boetes moeten betalen. We hebben altijd geprobeerd zaken legaal te doen.'

Peneux toont documenten uit 2011 die aangeven, dat de overheid en het lokale bestuur lange tijd op de hoogte zijn geweest van de activiteiten op het stuwmeer.

Peneux geeft aan dat ruim 20 jaar scalians actief zijn in Suriname. De meeste zijn actief op de Marowijnerivier. Alle zestien draaien op volle toeren terwijl die van het stuwmeer gestopt zijn. De eerste scalian is in 2011 op het meer opgedoken. Er zijn stukken die aangeven, dat er toestemming is verleend voor de bouw van de goudponton.

De scalianeigenaren zijn er gebelgd over, dat Gerold Dompig, manager van de COG, de indruk heeft gewekt hen niet te kennen. 'We hebben nooit op het stuwmeer gewerkt zonder afspraken met meneer Dompig. Alle scalians, de eigenaren en werknemers staan geregistreerd bij de commissie. We betalen loonbelasting en self assesment. Met de leiding van de dorpen zijn ook afspraken gemaakt over percentages van de opbrengsten of vaste betalingen. Ook de districtscommissarissen weten van ons.'

Peneux meent, dat de scalians niet vernietigend bezig zijn geweest op het stuwmeer. 'We hebben altijd bij kreken gewerkt en niet hard op het stuwmeer. Ik kan bewijzen, dat waar de scalians gewerkt hebben het gebied na zes weken weer schoon is. Met kwik werken we niet. Wij halen juist met het zuigen van het materiaal het kwik uit de bodem, kwik dat door de goudzoekers op land in het water is terechtgekomen. We maken juist schoon.' 

Doordat de skalians nu werkeloos liggen aangemeerd, lijden de ondernemers veel schade. 'De machines moeten nog steeds draaien, de mensen die dat doen moeten we onderhouden, daarnaast onderhouden we ook het personeel van de overheid omdat die geen foerage stuurt.'

De eigenaren, Peneux van JPP International NV, Soenil Kalloe van Maxi Goldmining en Moreira Santos van Armadillo Mining NV, die samen negen scalians op het stuwmeer hebben, overwegen naar de rechter te stappen. 'We moeten ons gelijk gaan zoeken. De bewijzen liggen er, we waren niet illegaal zoals men het bracht. De stukken liggen bij minister van Natuurlijke Hulpbronnen en de procureur-generaal. We hebben no way out. We gaan tegen de Staat procederen, omdat het niet de procureur-generaal is die ons heeft gestopt. Dat heeft de minister van Natuurlijke Hulpbronnen gedaan.'

De vraag die nu gesteld kan worden is waarom scalianeigenaren als Peneux nooit eerder openheid van zaken hebben gegeven.....

(Red. De Surinaamse Krant/Starnieuws)

Noot:
De opmerkingen van Peneux bevestigen feitelijk hetgeen ik inzake de goudpontons heb betoogd: ze worden gedoogd door de regering, onder andere om op die manier forse bedragen te kunnen van de eigenaren via de Belastingdienst. Daarnaast blijkt uit zijn verhaal dat Gerold Dompig zich de afgelopen jaren van de domme heeft gehouden, terwijl hij donders goed alle ins en outs van de pontons wist. Dompig is dus werkelijk niet te vertrouwen en daarom was zijn commissie de afgelopen jaren ook nooit echt open naar de burgers toe, werd en wordt er nauwelijks actuele informatie via de website van de commissie gedeeld en daarom zijn er ook nimmer inhoudelijke- en financiële jaarverslagen verschenen.

Scalianeigenaar Peneux: 'Alle scalians, eigenaren en werknemers staan geregistreerd bij Commissie Ordening Goudsector' - Dompig valt door de mand

Verontwaardiging onder scalianeigenaren over beweringen Dompig dat hij hen niet zou kennen

Eigenaren overwegen de Staat voor de rechter te slepen


De eigenaren van de scalians die in het stuwmeer naar goud zochten, overwegen de Staat voor het gerecht te slepen. 'We hebben alle bewijs om aan te tonen dat wij niet illegaal op het stuwmeer bezig waren. Iedereen was op de hoogte, het werd gedoogd', zegt Pieter Peneux namens de eigenaren vandaag, vrijdag 6 november 2015, op Starnieuws. 

Hij haalt een dikke enveloppe uit een brandkast. Daarin zitten de documenten die aantonen dat de scalianoperaties gedoogd werden door de overheid, de lokale bevolking, de Belastingdienst en de Commissie Ordening Goudsector (COG).

De drijvende goudbedrijven zijn al ruim twee maanden aan de ketting bij een post van de COG te Lebi Doti. De eigenaren is een boete opgelegd van miljoenen Srd’s. Zij zijn geenszins van plan om te betalen. 'Dat vertikken wij, omdat op grond van alle bewijzen die we hebben het moeilijk is aan te nemen, dat wij deze boetes moeten betalen. We hebben altijd geprobeerd zaken legaal te doen.'

Peneux toont documenten uit 2011 die aangeven, dat de overheid en het lokale bestuur lange tijd op de hoogte zijn geweest van de activiteiten op het stuwmeer.

Peneux geeft aan dat ruim 20 jaar scalians actief zijn in Suriname. De meeste zijn actief op de Marowijnerivier. Alle zestien draaien op volle toeren terwijl die van het stuwmeer gestopt zijn. De eerste scalian is in 2011 op het meer opgedoken. Er zijn stukken die aangeven, dat er toestemming is verleend voor de bouw van de goudponton.

De scalianeigenaren zijn er gebelgd over, dat Gerold Dompig, manager van de COG, de indruk heeft gewekt hen niet te kennen. 'We hebben nooit op het stuwmeer gewerkt zonder afspraken met meneer Dompig. Alle scalians, de eigenaren en werknemers staan geregistreerd bij de commissie. We betalen loonbelasting en self assesment. Met de leiding van de dorpen zijn ook afspraken gemaakt over percentages van de opbrengsten of vaste betalingen. Ook de districtscommissarissen weten van ons.'

Peneux meent, dat de scalians niet vernietigend bezig zijn geweest op het stuwmeer. 'We hebben altijd bij kreken gewerkt en niet hard op het stuwmeer. Ik kan bewijzen, dat waar de scalians gewerkt hebben het gebied na zes weken weer schoon is. Met kwik werken we niet. Wij halen juist met het zuigen van het materiaal het kwik uit de bodem, kwik dat door de goudzoekers op land in het water is terechtgekomen. We maken juist schoon.' 

Doordat de skalians nu werkeloos liggen aangemeerd, lijden de ondernemers veel schade. 'De machines moeten nog steeds draaien, de mensen die dat doen moeten we onderhouden, daarnaast onderhouden we ook het personeel van de overheid omdat die geen foerage stuurt.'

De eigenaren, Peneux van JPP International NV, Soenil Kalloe van Maxi Goldmining en Moreira Santos van Armadillo Mining NV, die samen negen scalians op het stuwmeer hebben, overwegen naar de rechter te stappen. 'We moeten ons gelijk gaan zoeken. De bewijzen liggen er, we waren niet illegaal zoals men het bracht. De stukken liggen bij minister van Natuurlijke Hulpbronnen en de procureur-generaal. We hebben no way out. We gaan tegen de Staat procederen, omdat het niet de procureur-generaal is die ons heeft gestopt. Dat heeft de minister van Natuurlijke Hulpbronnen gedaan.'

De vraag die nu gesteld kan worden is waarom scalianeigenaren als Peneux nooit eerder openheid van zaken hebben gegeven.....

(Red. De Surinaamse Krant/Starnieuws)

Noot:
De opmerkingen van Peneux bevestigen feitelijk hetgeen ik inzake de goudpontons heb betoogd: ze worden gedoogd door de regering, onder andere om op die manier forse bedragen te kunnen van de eigenaren via de Belastingdienst. Daarnaast blijkt uit zijn verhaal dat Gerold Dompig zich de afgelopen jaren van de domme heeft gehouden, terwijl hij donders goed alle ins en outs van de pontons wist. Dompig is dus werkelijk niet te vertrouwen en daarom was zijn commissie de afgelopen jaren ook nooit echt open naar de burgers toe, werd en wordt er nauwelijks actuele informatie via de website van de commissie gedeeld en daarom zijn er ook nimmer inhoudelijke- en financiële jaarverslagen verschenen.

Zoveelste activiteit No Kwik om aandacht te vragen voor gevolgen kwikgebruik

'Iemand moet kunnen zeggen basta, tot hier en niet verder'

Actie 'No Kwik Week' van start gegaan


De ‘No Kwik Week’ is gisteren met een persconferentie van start gegaan. 'Dit is geen voorlichtingscampagne', zegt Hennah Draaibaar van the Backlot. 'Het doel is om mensen bewust te maken van de gevolgen van kwikgebruik, in het binnenland en hier in Paramaribo. Het moet de mensen zodanig aanzetten tot actie, dat er druk uitgeoefend wordt op de beleidsmakers. Iemand moet kunnen zeggen basta, tot hier en niet verder.'

Hoewel de import van kwik verboden is, wordt het metaal grif verkocht en gebruikt door goudzoekers en goudverwerkers, zo schrijft Starnieuws vandaag, dinsdag 3 november 2015.

De negatieve gevolgen van kwikgebruik beperken zich allang niet meer tot het binnenland, zeggen Stanley Malone van de Suriname Conservation Foundation (SCF) en Nathalie Emanuels van de Suriname Environmental and Mining Foundation (SEMiF) mee. Metingen gedaan door wetenschappers van de Anton de Kom Universiteit van Suriname geven aan, dat er op bepaalde plekken in Paramaribo 60 maal het toegestane gehalte van kwikdampen in de lucht hangt. De locaties waar de dampen het hoogst geconcentreerd zijn, zijn in de dokter Sophie Redmondstraat, de Wilhelminastraat, bij de EBS en Paranam, stelt Malone. 'Dat zijn de plaatsen waar de goudraffinaderijen liggen en de plaatsen waar veel fossiele brandstoffen worden gebruikt.'

Loop mee met de No Kwik Wandelrally
Loop op zaterdag 7 november mee met de No Kwik Wandelrally, een spannende en educatieve familie speurtocht in het donker. Je kunt je vanaf nu inschrijven bij The Back Lot (flamboyantstraat 18) of Chetskeys (Anton Dragtenweg 69). Bel voor meer info: 400802 of mail ons: info@nokwik.sr Wij lopen mee, jij toch ook!
Posted by No Kwik on vrijdag 30 oktober 2015

In het binnenland zijn het vooral de gouddelvers, rivieren, vissen, inheemsen en marrons die direct worden getroffen door kwik. Vele gemeenschappen zijn direct afhankelijk van die rivieren voor voedsel. Er zijn wel bewezen alternatieve vormen van goudwinning, zegt Emanuels.

'Met kwik win je gemiddeld veertig procent van het goud. Er zijn methodes ontwikkeld waarbij men 90 procent goud kan halen uit het gegraven materiaal. Maar, het is moeilijk om mensen nieuwe methodes aan te leren die dingen gewend zijn te doen op een bepaalde manier. Daarnaast heb je ook dat de gevolgen van kwik pas jaren later zichtbaar worden.' 

Er is een speciaal team dat in het binnenland campagne gaat voeren om te proberen de goudzoekers op andere gedachten te brengen. 'Het is zeer ernstig', zegt de Nederlandse ambassadeur Ernst Noorman. 'Werken met kwik is niet alleen zeer inefficiënt, maar ook zeer schadelijk voor het milieu, kinderen en volwassenen. En niet alleen in het binnenland.'

De campagne is niet bedoeld om goudwinning tegen te gaan, zegt Draaibaar. 'We hebben niets tegen goud. Het gaat om de manier hoe het goud gewonnen wordt. Het kan niet zo verder, dat om wat goud uit de grond te halen het milieu en mensenlevens vernietigd worden. Daar zijn we tegen, daar moet het volk zich bewust van worden en druk gaan uitoefenen op de beleidsmakers zodat zij geen keus meer hebben dan om te doen wat de samenleving wil hebben: een gezond milieu met gezonde mensen.'

De campagne wordt 7 november afgesloten met een wandelloop en een rally. Het publiek gaat op allerlei manieren op verschillende locaties nader kennis maken met kwik en de plaatsen waar het voorkomt: gewoon thuis en in de lucht.

Zoveelste activiteit No Kwik om aandacht te vragen voor gevolgen kwikgebruik

'Iemand moet kunnen zeggen basta, tot hier en niet verder'

Actie 'No Kwik Week' van start gegaan


De ‘No Kwik Week’ is gisteren met een persconferentie van start gegaan. 'Dit is geen voorlichtingscampagne', zegt Hennah Draaibaar van the Backlot. 'Het doel is om mensen bewust te maken van de gevolgen van kwikgebruik, in het binnenland en hier in Paramaribo. Het moet de mensen zodanig aanzetten tot actie, dat er druk uitgeoefend wordt op de beleidsmakers. Iemand moet kunnen zeggen basta, tot hier en niet verder.'

Hoewel de import van kwik verboden is, wordt het metaal grif verkocht en gebruikt door goudzoekers en goudverwerkers, zo schrijft Starnieuws vandaag, dinsdag 3 november 2015.

De negatieve gevolgen van kwikgebruik beperken zich allang niet meer tot het binnenland, zeggen Stanley Malone van de Suriname Conservation Foundation (SCF) en Nathalie Emanuels van de Suriname Environmental and Mining Foundation (SEMiF) mee. Metingen gedaan door wetenschappers van de Anton de Kom Universiteit van Suriname geven aan, dat er op bepaalde plekken in Paramaribo 60 maal het toegestane gehalte van kwikdampen in de lucht hangt. De locaties waar de dampen het hoogst geconcentreerd zijn, zijn in de dokter Sophie Redmondstraat, de Wilhelminastraat, bij de EBS en Paranam, stelt Malone. 'Dat zijn de plaatsen waar de goudraffinaderijen liggen en de plaatsen waar veel fossiele brandstoffen worden gebruikt.'

Loop mee met de No Kwik Wandelrally
Loop op zaterdag 7 november mee met de No Kwik Wandelrally, een spannende en educatieve familie speurtocht in het donker. Je kunt je vanaf nu inschrijven bij The Back Lot (flamboyantstraat 18) of Chetskeys (Anton Dragtenweg 69). Bel voor meer info: 400802 of mail ons: info@nokwik.sr Wij lopen mee, jij toch ook!
Posted by No Kwik on vrijdag 30 oktober 2015

In het binnenland zijn het vooral de gouddelvers, rivieren, vissen, inheemsen en marrons die direct worden getroffen door kwik. Vele gemeenschappen zijn direct afhankelijk van die rivieren voor voedsel. Er zijn wel bewezen alternatieve vormen van goudwinning, zegt Emanuels.

'Met kwik win je gemiddeld veertig procent van het goud. Er zijn methodes ontwikkeld waarbij men 90 procent goud kan halen uit het gegraven materiaal. Maar, het is moeilijk om mensen nieuwe methodes aan te leren die dingen gewend zijn te doen op een bepaalde manier. Daarnaast heb je ook dat de gevolgen van kwik pas jaren later zichtbaar worden.' 

Er is een speciaal team dat in het binnenland campagne gaat voeren om te proberen de goudzoekers op andere gedachten te brengen. 'Het is zeer ernstig', zegt de Nederlandse ambassadeur Ernst Noorman. 'Werken met kwik is niet alleen zeer inefficiënt, maar ook zeer schadelijk voor het milieu, kinderen en volwassenen. En niet alleen in het binnenland.'

De campagne is niet bedoeld om goudwinning tegen te gaan, zegt Draaibaar. 'We hebben niets tegen goud. Het gaat om de manier hoe het goud gewonnen wordt. Het kan niet zo verder, dat om wat goud uit de grond te halen het milieu en mensenlevens vernietigd worden. Daar zijn we tegen, daar moet het volk zich bewust van worden en druk gaan uitoefenen op de beleidsmakers zodat zij geen keus meer hebben dan om te doen wat de samenleving wil hebben: een gezond milieu met gezonde mensen.'

De campagne wordt 7 november afgesloten met een wandelloop en een rally. Het publiek gaat op allerlei manieren op verschillende locaties nader kennis maken met kwik en de plaatsen waar het voorkomt: gewoon thuis en in de lucht.

Grootschalig onderzoek naar effecten kwik en pesticiden op gezondheid moeder en kind

Onderzoek door AZP in samenwerking met Amerikaanse Tulane University en Anton de Kom Universiteit

27-10-2015  De Surinaamse Krant/de Ware Tijd


Er zal op grote schaal onderzoek uitgevoerd gaan worden naar de effecten van kwik en pesticiden op de gezondheid van moeder en kind in Suriname. Er zijn momenteel weinig data over de effecten van deze stoffen op de gezondheid van zwangere vrouwen en hun pasgeborenen. Dit bericht de Ware Tijd vandaag, dinsdag 27 oktober 2015.

Antoine Brahim, directeur van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) zegt, dat het Scientific Research CenterSuriname (SRCS) samen met twee de Tulane University in New Orleans, Louisiana (VS), en de Faculteit der Medische Wetenschappen van de Anton de Kom Universiteit, een schenking van drie miljoenAmerikaanse dollar heeft ontvangen van de National Institutes ofHealth in Bethesda, Maryland (VS), voor het opzetten van een regionaal onderzoekscentrum.

'Vermeldenswaard is, dat er wereldwijd slechts zeven schenkingen zijn toegekend en dat wij daarvan een hebben ontvangen, als enige in de Caribische regio', zegt Brahim.

Wilco Zijlmans, hoofd van het SRCS, zegt dat er bij de nominatie gekeken wordt naar de training en het onderzoek. Suriname heeft van alle aanvragen over de hele wereld de hoogste score gekregen bij het trainingsgedeelte van de professoren Maureen Lichtveld van de Tulane Universiteit en Dennis Mans van de Anton de Kom Universiteit van Suriname. Zijlmans zegt dat dit een bijzondere erkenning is, maar ook dat er hierdoor gewerkt wordt aan de duurzaamheid omdat de mensen een training gaan krijgen van een uitstekend niveau en we zelf onderzoeken zullen kunnen doen naar internationale standaarden.

Aan het project, genaamd Meki Tamara, dat gisteren is gestart en vijf jaar duurt, zullen duizend zwangere vrouwen deelnemen die door hun eetpatroon kunnen worden blootgesteld aan kwik, lood en pesticiden. Ook de kinderen die zij baren worden tot de leeftijd van vier jaar gevolgd. Bij de baby's zal gekeken worden naar de ontwikkeling van de hersenen. Ook zullen de risico’s op belangrijke ziekten zoals diabetes en hypertensie worden gemeten. Het gaat om zeshonderd vrouwen in Paramaribo, tweehonderd in Nickerie en tweehonderd in Sipaliwini.

De verwachting is dat deze studie hierover objectieve data genereert en dat de bewustwording over dit onderwerp sterk zal toenemen.

(Red. De Surinaamse Krant/Tulane University/de Ware Tijd/Starnieuws)

Grootschalig onderzoek naar effecten kwik en pesticiden op gezondheid moeder en kind

Onderzoek door AZP in samenwerking met Amerikaanse Tulane University en Anton de Kom Universiteit

27-10-2015  De Surinaamse Krant/de Ware Tijd


Er zal op grote schaal onderzoek uitgevoerd gaan worden naar de effecten van kwik en pesticiden op de gezondheid van moeder en kind in Suriname. Er zijn momenteel weinig data over de effecten van deze stoffen op de gezondheid van zwangere vrouwen en hun pasgeborenen. Dit bericht de Ware Tijd vandaag, dinsdag 27 oktober 2015.

Antoine Brahim, directeur van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) zegt, dat het Scientific Research CenterSuriname (SRCS) samen met twee de Tulane University in New Orleans, Louisiana (VS), en de Faculteit der Medische Wetenschappen van de Anton de Kom Universiteit, een schenking van drie miljoenAmerikaanse dollar heeft ontvangen van de National Institutes ofHealth in Bethesda, Maryland (VS), voor het opzetten van een regionaal onderzoekscentrum.

'Vermeldenswaard is, dat er wereldwijd slechts zeven schenkingen zijn toegekend en dat wij daarvan een hebben ontvangen, als enige in de Caribische regio', zegt Brahim.

Wilco Zijlmans, hoofd van het SRCS, zegt dat er bij de nominatie gekeken wordt naar de training en het onderzoek. Suriname heeft van alle aanvragen over de hele wereld de hoogste score gekregen bij het trainingsgedeelte van de professoren Maureen Lichtveld van de Tulane Universiteit en Dennis Mans van de Anton de Kom Universiteit van Suriname. Zijlmans zegt dat dit een bijzondere erkenning is, maar ook dat er hierdoor gewerkt wordt aan de duurzaamheid omdat de mensen een training gaan krijgen van een uitstekend niveau en we zelf onderzoeken zullen kunnen doen naar internationale standaarden.

Aan het project, genaamd Meki Tamara, dat gisteren is gestart en vijf jaar duurt, zullen duizend zwangere vrouwen deelnemen die door hun eetpatroon kunnen worden blootgesteld aan kwik, lood en pesticiden. Ook de kinderen die zij baren worden tot de leeftijd van vier jaar gevolgd. Bij de baby's zal gekeken worden naar de ontwikkeling van de hersenen. Ook zullen de risico’s op belangrijke ziekten zoals diabetes en hypertensie worden gemeten. Het gaat om zeshonderd vrouwen in Paramaribo, tweehonderd in Nickerie en tweehonderd in Sipaliwini.

De verwachting is dat deze studie hierover objectieve data genereert en dat de bewustwording over dit onderwerp sterk zal toenemen.

(Red. De Surinaamse Krant/Tulane University/de Ware Tijd/Starnieuws)

Zes scalianhouders betalen boete om strafzaak te voorkomen en krijgen goudpontons terug

Scalians moeten binnen een jaar zijn ontmanteld

26-10-2015  De Surinaamse Krant/Starnieuws


Zes scalianhouders hebben waarnemend procureur-generaal (pg) Roy Baidjnath Panday verzocht om hun zaak buiten proces af te handelen. Dit bevestigt de hoogste vervolgingsambtenaar, die heeft ingestemd met het verzoek, vandaag, maandag 26 oktober 2015, op Starnieuws. 

Elke scalianeigenaar zal een boete moeten betalen wegens overtreding van de Mijnbouwwet. Na betaling van de boete zal het Openbaar Ministerie overgaan tot teruggave van de scalians. De goudpontons zijn nu aan de ketting gelegd bij de post van de Commissie Ordening Goudsector te Lebi Doti.

Minister Regilio Dodson van Natuurlijke Hulpbronnen zei eerder, dat de skalians ontmanteld zullen worden. Na betaling van de boete, die totaal in miljoenen Srd's loopt, zullen de eigenaars weer kunnen beschikken over de skalians.

Dodson zegt in een reactie, dat de ondernemers die illegaal bezig waren op het stuwmeer, een concessie aan land zullen krijgen. Hij zegt verder, dat het teruggeven van de pontons aan voorwaarden verbonden is. De afspraken zijn zwart op wit vastgelegd. Binnen een jaar moeten de skalians ontmanteld worden. Zij zullen via een GPS gevolgd worden. Op weg naar hun nieuwe locatie mogen ze in de kreek dredgen. Bij de locatie aangekomen, moeten de pontons worden ontmanteld.

In het stuwmeer mag geen enkel ponton meer actief zijn. De bewindsman zegt dat alles er aan gedaan zal worden om kreken en rivieren vrij te houden van scalians.